resimKonu
 

KEFAL BALIKLARI


Vücutları uzamış olup, yandan az basıktır. Ağız terminal olup büyüktür. Dişleri ise ya hiç yoktur ya da çok küçüktür. Bazı türlerde yağlı göz kapağı çok iyi gelişmiştir. Vücut başa kadar uzanan iri, genellikle sikloid pullarla örtülüdür. Yan çizgi bulunmaz. Kaideleri birbirinden oldukça uzak iki dorsal yüzgeci vardır. Birinci dorsal yüzgeci kısadır ve 1-5 kuvvetli diken ışınla desteklenmiştir. İkinci dorsal yüzgeç daha uzundur. Işınları ilk ikitanesi diken ışın, diğerleri ise yumuşak ışınlıdır. Pektoral yüzgeçler solungaç kapaklarının hemen arkasındadır ve oldukça yükseye yerleşmiştir.

Çoğunlukla beslenmek için sığ sulara giren ve sürüler teşkil eden hızlı yüzücü balıklardır. Besinleri genellikle ipliksi alglerdir fakat omurgasızları da yer.



Ülkemiz sularında 8 kefal türü vardır, bunları sıralarsak:

1. Has kefal yada topan kefal (Mugil cephalus)
Tüm denizlerimizde yaşar, başlıca özelliği yassı ve büyük kafası ve saydam dikine göz kapaklarıdır. 120cm ve 12kg ağırlığa kadar ulaşır. Sırt yüzgecinde 5 sert 7-9 yumuşak, anal yüzgeçte 3 sert ve 8–9 yumuşak ışın bulunur.

2. Altınbaş kefal (Mugil auratus)
Yanaklarındaki altın rengi geniş lekelerle tanınır. Haskefale göre küçüktür. Tüm denizlerimizde yaşar. Boyu 50-60cm, ağırlığı 2-3kg'a kadar erişir.

3. Ceran (Liza ramada)
Ege ve Akdeniz'de yaygındır. Karadeniz'de de rastlanır. Boyu 70cm, ağırlığı 3kg'a kadar ulaşabilir.

4. Dudaklı kefal, Mavraki, Mavri Balığı (Chelon labrosus)
75cm ve 4,5kg'a kadar büyür. Ege ve Akdeniz'de yaygındır. Karadeniz'i İstanbul Boğazı yakınlarında da bulunmaktadır. Sırt yüzgecinde önde 5 sert arkada 7-9 yumşak, anal yüzgeçte 3 sert ve 8–9 yumuşak ışın bulunur.

5. Dudaklı kefal (Oedalechilus labeo)
Ülkemizdeki en küçük kefal türüdür. 25cm'e kadar büyür. Ege ve Akdeniz'de yaygındır.

6. Çulara (Liza saliens)
Ege ve Akdeniz'de yaşar.

7. Mezopotamya kefali (Mugil abu)
Dicle ve Fırat havzasında yaşar, Hint okyanusu kökenlidir. 20-25cm'e kadar ulaşır.

8. Rus kefali (Mugil so-iuy)
Aslında Sarıdeniz (Çin-Japonya arasındaki deniz) kökenlidir. Karadeniz'e kültür ırk ve aşırı bitkilenmeyi önleyici olarak getirilip baskın tür haline gelmiştir. Akdeniz'e kadar yayıldığına dair söylentiler mevcuttur. Esas kefallerimiz olan has kefal ve altınbaş kefale göre lezzetsizdir. 80cm'i ve 5kg ağırlığı aşabilir.



Sanılanın aksine çok kurnaz ve ürkek bir balık olan kefal yine sanılanın aksine lezzetli bir ete sahiptir. Özellikle kanal ağızlarında yaşadıkları söylensede yaşam alanı çok geniştir. Kefal için önemli olan besin kaynaklarıdır ve sürüler devamlı bu çerçevede gezerler. Yaşı ilerledikçe predatör olmaya başlayan kefalin ağzında diş bulunmaz. Menüsünde bir çok yiyecek çeşidi olduğu için dikkatli ve işini bilen avcı için yakalaması zevkli bir balıktır.



 

Avcılığı

Beslenme alanları aylara ve diğer canlıların popülasyonuna göre değişebilir. Örneğin sonbaharın başlangıcında, Sarayburunu çevresinde lüfer ve palamut gibi balıkların sıkıştırdıkları istavritlerin altında gezen kefaller bu sürülere saldırdığı görülmüştür. Çok büyük sürüler halinde gezdiği zamanlar genelde yumurtlama zamanlarıdır. Bunun dışında küçük guruplar halinde ve sinsice su yüzeyine yakın şekilde gezer ve yemlenirler.

Yem Seçimi
Kefali avlamak için bir çok yem çeşidi kullanılabilir. Hiç ummadığınız zamanda çapariyle bile yakalayabileceğiniz kefalin işte budur denebilecek bir yemi yoktur. Ama klasik olarak kullanılan başlıca yemler kurt, tavuk eti, ekmek ve balık içidir. Ekmek ile yapılan avcılık sarma tabir edilen çok iğneli olta ile yapılsa bile yakalanacak balıklar genelde kalem tabir edilen büyüklükte olur. İlk parafgrafta bahsettiğim gibi düşündüğüz kadar "kefal" olmayan bir balıktır.



Yer Seçimi
Kefalin güzel tarafı çoğu zaman olta atmak için yanaşacağınız bir kıyı noktasında kendisini yüzeye yakın görebilecek olmaktır. Kefal olduğunu düşündüğünüz bir bölgeye gittiğinizde suya atacağınız bir ekmek parçası eğer kefal varsa hemen ilgisini çekeceği kesindir. Eğer yer seçimini görmeden yapmak zorundaysanız bu durumda en mantıklı yerler dere ağızları, liman içleri ve balık hali arkasıdır. Yemin bol olduğu yerde kefalde illa ki bulunacaktır. Örneğin İstanbul Yenikapı halinin yan tarafı kefal cennetidir denebilir. Ancak kefali avlamak için seçeceğiniz alan rahat olursa ve birde kefal varsa avınız çok zevkli geçecektir.

Olta ve Yemin Hazırlanması
Yemlere göre farklı türde olta hazırlamak zorunda olduğunuz bu balıkta en çok kullanılan olta çok iğneli sarma oltadır (kıbrıs oltası). Bu oltaya ekmek takılarak kefallerin ekmeği didiklemesi ve rastgele bir tanesinin yakalanması beklenir. Fakat balığın olduğu yerde esas zevk klasik köstekli oltayla yaşanabilir. Öncelikle klasik oltayı açıklayalım. 2-3 iğneli yaklaşık 2 karış kösteğe 50gr kurşun takılır ve balığın gezdiği yüzeye göre ayarlanıp kurt ile yemlenerek suya bırakılır. Misine mümkün olduğu kadar ince tutulmalı (0.15-0.25mm gibi) ve iğneler 8 numarayı geçmemelidir. Bu olta çeşidinde çoğu zaman oltanın akıbetini öğrenmek için şamandıra da kullanılabilir.



Benim favorim ise ince misinaya bağlanmış 5gr kıstırma kurşun, uygun şeklide ince uzun şamadıra ve 9 numara siyah iğneli takımdır. Her kefal avında kullandığım bu olta için düzenek çok basittir. Önce bir çuval içine bayat ekmek doldurulur ve üstüne taş konularak suyun 1.5-2m derinliğine ip yardımı ile asılır. Kefaller toplanmaya başladığında oltaya çok ufak bir parça tavuk eti takılır.Olta yavaşça suya indirilir ve beklenir. Bu yöntemi el oltası yaparakta deneyebilirsiniz.

İpucu
· Kefal pis bir balık gibi düşünülsede aslında değildir. Yakaladığınız kefalin kokusundan kurtularak temizlemek istiyorsanız büyüklüğü ne olursa olsun önce derisini yüzün, içini ayıklayın ve sirkeye yatırın. 2 saat sonra hiç bir sorun kalmadığını göreceksiniz.
· Kefal hem yeme yaklaşımı hem de tepkilerinden anlaşılacağı üzere çok kurnaz bir balıktır. Yeme yaklaşan balık yemi yutana kadar beklemelisiniz.
· Kefalin en zevkli yakalanma şekli ince misina ile olandır. Çünkü kefal yakalandığında kolay kolay vazgeçmez sonuna kadar direnir.
· Kefalin torpido gibi olan vücudu yüzünden uzunluğu ile ağırlığı doğru orantılı değildir.

 

 

Yorum / Soru ekleyebilmek için üye olmanız gerekmektedir.
MarkaClick E-ticaret Sistemi ile hazırlanmıştır.
Sepetinizde ürün bulunmamaktadır